Het conflict

uit: Margriet, nummer 44, 2008

 

Als je er samen niet meer uitkomt

Soms heb je gewoon iemand van buiten nodig om een conflict op te lossen. Iemand die objectief is en die voor je bemiddelt of voor je opkomt. Gelukkig zijn daar mensen voor. Vier zaken waarbij een deskundige voor de oplossing zorgde.

 

Onenigheid over de erfenis

 

Het conflict:

Als haar moeder overlijdt, wordt Els Vermeer (48), de jongste dochter van het gezin,  aangesteld als executeur van de erfenis. Er is niet veel geld, maar er zijn wel veel spullen om te verdelen. De erfgenamen zijn: twee zoons, twee dochters en een kleindochter, die de plaats inneemt van haar overleden moeder. De vrouwelijke kant van de familie had goed contact met hun (groot)moeder, maar het contact met de twee zoons -waarvan de één in Australie woont en de ander in Frankrijk - is slecht. Aan het einde van haar leven heeft Mevrouw Vermeer veelvuldig geprobeerd het contact te herstellen met haar oudste zoon in Frankrijk, maar hij wil niets met zijn moeder te maken hebben. Bij de verdeling van de nalatenschap komt het tot een conflict als bijna alle erfgenamen - behalve de broer in Australie - hetzelfde beeldje, maar vooral hetzelfde waardevolle schilderij willen hebben.

Els: "Dat mijn oudste broer, terwijl hij geen enkel contact meer wilde met mijn moeder, nu toch op dat schilderij zit te azen, maakt me kwaad. Het heeft voor hem geen emotionele waarde, maar voor mij wel."

 

De deskundige:

Erfenismediator Camiel Kat (www.ervenmap.nl): "Anders dan bij een arbeidsconflict, waarbij er vaak een duidelijk aanwijsbaar probleem is, zijn familieconflicten ontzettend subtiel en gecompliceerd. Bij de verdeling van de erfenis, de spulletjes, komen verborgen spanningen naar boven die al jaren sudderen, soms al in de vroege jeugd begonnen zijn.

De twee broers in dit gezin waren kort na elkaar geboren toen de moeder zelf nog heel jong was. In die beginperiode van het gezin zullen er in de opvoeding dingen zijn misgegaan. Beiden waren het koppige, zonderlinge mannen geworden, vol verwijten naar hun ouders. De zussen onderling zagen elkaar regelmatig, maar met hun broers was er altijd weinig contact geweest.

 

Ik heb geleerd dat als iets in een familie zo is scheefgegroeid, je dat nooit helemaal kunt oplossen. Die familieleden vallen elkaar nooit meer huilend in de armen, bij wijze van. Maar als mediator kun je wel proberen te regelen dat de erfstukken die een conflict triggeren niet tussen de strijdende partijen in blijven staan.'

Ik heb voorgesteld om het beeldje te beschouwen als een soort wisselbeker: om de twee jaar komt het bij een ander familielid te staan. Daar ging iedereen mee accoord, al vond de broer in Frankrijk het eigenlijk onzin. Omdat het schilderij nog een groter twistpunt was, werd afgesproken het te verkopen, zodat het helemaal uit de familie zou zijn. Het was een mooi stilleven van een bekende Nederlandse schilder, als het verkocht werd zou iedereen meedelen in de winst. Maar wat er op de veiling werd geboden viel ontzettend tegen. Door de handelaar werd geadviseerd om een paar jaar te wachten. We stelden voor ook het schilderij ook te laten rouleren. De oudste zoon wees dat idee af. Hij wilde het wel kopen van de familie. Dat veroorzaakte bij Els en de kleindochter helse reacties: voor hen had het schilderij daadwerkelijk emotionele waarde, voor de broer was het gewoon een hebbeding. Het stak hen dat juist hij het schilderij thuis wilde hebben hangen, hij wilde toch niets meer met zijn moeder te maken hebben? Binnen de familie onstond een breuk. De een na oudste broer, die in Australie woonde en aanvankelijk had aangegeven helemaal niets van de inboedel te willen hebben, zei: verkopen en ik wil mijn deel. Ook de zus vond inmiddels dat er een punt achter moest worden gezet.

 

Bij dit soort conflicten is het belangrijk dat familieleden bij elkaar komen. Je moet elkaar in de ogen kunnen kijken. Daarbij is het belangrijk dat je je blootgeeft. Als jij dat doet, zal de ander dat namelijk ook doen. Dan kan het er heftig aan toe gaan en emotioneel worden, maar het is de manier om ergens je vinger achter te krijgen. Omdat de twee broers weigerden naar Nederland te komen, werd het een schimmig spel van e-mail en briefverkeer. Doordat zij zich hard en zakelijk opstelde, verharde het conflict. Ik heb Els en de kleindochter dan ook aangeraden accoord te gaan met de verkoop van het schilderij aan de broer in Frankrijk. Ze waren nu niet aleen in de minderheid, het schilderij had inmiddels een te negatieve lading gekregen. Als het zo moet, dan kun je je beter op andere dingen uit de erfenis richten."

 

De uitkomst:

Els realiseerde zich dat als ze zou blijven strijden om het schilderij het ook een kloof tussen haar en haar zus zou veroorzaken. De broer heeft het schilderij uiteindelijk van de familie gekocht. De beslissing om het beeldje van eigenaar te laten wisselen, pakte goed uit. De zussen en de kleinkinderen organiseren elk jaar een reunie, waarbij het beeldje uitgewisseld wordt. De broer in Frankrijk is daar nog niet bij geweest. Els heeft besloten geen energie meer te steken in haar broers. En de broers hebben mede door de hele situatie juist voor het eerst sinds jaren weer eens contact met elkaar….